Nữ diễn viên võ thuật đầu tiên của điện ảnh Trung Quốc

Tiễn Tự Anh là nữ diễn viên võ thuật đầu tiên của điện ảnh Trung Hoa. Đạo diễn kiêm diễn viên nổi tiếng Hồng Kim Bảo chính là cháu ruột của bà.

Nếu khán giả đã từng xem qua bộ phim Hồng Kông phát hành năm 2000 mang tên “Tâm trạng khi yêu” (花样年华) hẳn sẽ không quên nam nữ diễn viên chính trong phim là Lương Triều Vỹ và Trương Mạn Ngọc. Tuy nhiên, đạo diễn Dương Gia Vệ cho biết, một trong số những diễn viên gây ấn tượng nhất trong phim chính là Tiễn Tự Anh – nữ diễn viên thủ vai A Ma, người giúp việc bà Tôn.

Tiễn Tự Anh khi mới bước chân vào điện ảnh

Tiễn Tự Anh (钱似莺)là cái tên không còn xa lạ gì đối với điện ảnh Hồng Kông nói riêng cũng như Trung Hoa đại lục nói chung. Khán giả Việt Nam khi xem phim hẳn sẽ không thể ngờ bà vào vai đó khi đã ngoài… 90 tuổi. Bà chính là nữ diễn viên võ thuật đầu tiên của Trung Quốc, đã trải qua hàng trăm vai diễn lớn bé. Tên tuổi của bà còn được gắn liền với người cháu trai Hồng Kim Bảo từng làm mưa làm gió trên điện ảnh Hồng Kông.

Tiễn Tự Anh sinh năm 1909. Bà là người Hồng Kông gốc Thượng Hải. Bà là ngôi sao sáng của những bộ phim kiếm hiệp thập niên 1930. Có thể nói Tiễn Tự Anh là nữ diễn viên võ thuật đầu tiên đóng góp rất nhiều công sức cho điện ảnh nước nhà.

Theo lời kể lại từ gia đình, khi Tiễn Tự Anh ra đời, trông bà giống như một cậu bé. Năm 8 tuổi, “cậu bé” ấy đã được vào Hiệp hội thể thao Chin Woo, vừa học vừa luyện tập võ nghệ. Suốt những năm tháng đó bà đã trải qua rất nhiều khó khăn vất vả nhưng vẫn kiên trì phấn đấu không ngừng nghỉ.

Năm bà 16 tuổi (1925), giám đốc công ty điện ảnh Trương Phổ Nghi ở Thượng Hải đã phát hiện ra được tài năng của bà và mời bà tham gia đóng một vai trong phim của ông. Cha của Tiễn Tự Anh vốn dĩ không muốn cho con gái mình theo nghiệp điện ảnh. Tuy nhiện, vì sự đam mê và nài nỉ của bà đã khiến ông xiêu lòng và chấp thuận.

Thời hoàng kim của Tiễn Tự Anh

Đến năm 1930, bà đóng những bộ phim võ thuật được xem như là một kiệt tác của điện ảnh Trung Hoa, (tiêu biểu như 江南女侠 – Jiang Nan Nu Xia) và càng trở nên nổi tiếng. Người hâm mộ nữ diễn viên này ngày càng đông và các hãng phim đã không tiếc bỏ ra kinh phí để tìm đến Thượng Hải mua những bộ phim do Tiễn Tự Anh đóng bằng mọi giá.

Chồng của bà – Hong Ji (洪济) là cựu giám đốc một công ty điện ảnh tại Thượng Hải. Tuy nhiên, trên nền kinh tế hiện tại cũng như thời cuộc, chiến tranh… bà cùng chồng mình chuyển đến Hồng Kông và tiếp tục sự nghiệp diễn viên của mình. Thế nhưng, suy thoái về kinh tế cũng như mệt mỏi trong cuộc sống, bà phải ngưng đóng phim và dừng các hoạt động sản xuất để phụ giúp chồng mình.

Năm 1962, cái chồng của chồng khiến bà rơi vào tâm trạng buồn bã. Tiễn Tự Anh quay lại với điện ảnh với vai trò hỗ trợ võ thuật tạm thời để cân bằng lại cuộc sống. Sau đó bà tham gia đóng các phim truyền hình, hầu như Tiễn Tự Anh lúc đó chỉ toàn đóng vai bà mẹ mà thôi. Nhưng mỗi vai diễn đều để lại một dấu ấn riêng trong lòng khán giả – những bà mẹ của bà lúc thì rất phúc hậu, hiền lành, lúc lại cực kì “kinh dị” (bà từng đóng vai một bà mẹ làm nghề khám nghiệm tử thi, sau khi kiểm tra cái xác thối rữa, chẳng thèm rửa tay, bà… bỏ ngay bánh màn thầu vào miêng.!!!) , hay người ta vẫn nhớ hình ảnh của một bà mẹ cực kì khó tính. Người ta gọi bà là “bà mẹ nhiều gương mặt”.

Khi Tiễn Tự Anh đã hơn 90 tuổi…

Sau này, khi được báo chí phỏng vấn, bà thường cười và bảo: “Rất nhiều ngôi sao điện ảnh nổi tiếng Hồng Kông và Trung Quốc đại lục là… con tôi, cả con trai lẫn con gái, và tôi đều yêu chúng như nhau”.

Trong thực tế cuộc sống các nhân, Tiễn Tự Anh có 5 người con trai và 2 người con gái. Một trong số đó cũng từng tham gia đóng phim. Bà có 20 cháu, 10 chắt, và hơn thế nữa… Trong đó, đứa cháu trai của bà là Hồng Kim Bảo đã nổi danh trong điện ảnh Hồng Kông với thể loại võ thuật-hài. Ông đã làm rạng danh dòng họ, Hồng Kim Bảo rất yêu quý người bà của mình và ông cảm ơn bà, vì nhờ có bà mà ông có được dòng máu đam mê võ thuật và điện ảnh như vậy.

Tiễn Tự Anh và cháu ngoại Hồng Kim Bảo

Những bộ phim của Tiễn Tự Anh đã từng tham gia nhiều không kể hết. Trong đó nổi bật như:

Một cuộc tình – 1962

Na Tra đoạt báu vật – 1951

Cổ thi thánh tăng – 1930

Mỹ nhân đồ – 1941

Hảo hán tiên sinh – 1934

Đến Thượng Hải – 1933

Hồng hồ điệp , phần 3 –  1931

Hiệp nữ Bạch Yến -1929

Nữ diễn viên võ thuật kỳ cựu Tiễn Tự Anh, niềm tự hào của điện ảnh Hồng Kông đã qua đời vào ngày 15/10/2007 trong niềm thương tiếc của gia đình, đồng nghiệp và hàng triệu khán giả hâm mộ của Trung Hoa đại lục nói riêng và thế giới nói chung.

Đạo diễn Vương Gia Vệ, người đã mời Tiễn Tự Anh đóng bộ phim nổi tiếng của mình “Tâm trạng khi yêu” đã phát biểu: “Hồng Ma Ma (tên mọi người thường gọi bà một cách thân thương) đã chứng kiến biết bao dâu bể của nền điện ảnh nước nhà. Bà là nữ diễn viên võ thuật đầu tiên của Hồng Kông. Tôi đã rất kính phục và yêu thương bà, vì sự nhiệt tình cùng lòng yêu nghề tha thiết. Sự cống hiến của Hồng Ma Ma là động lực tinh thần cho bộ phim của tôi đạt được thành công đến vậy. Bà khi đó đã hơn 90 tuổi nhưng rất lạc quan và yêu đời, anh em trong đoàn phim không những xem bà là vị tiền bối mà còn là một người mẹ, một người chị, một người bạn lớn luôn quan tâm và động viên chúng tôi. Sự ra đi của Hồng Ma Ma là một tổn thất lớn  lao. Chúng tôi sẽ luôn luôn ghi nhớ hình ảnh của bà”.

Cuộc đời của nữ diễn viên này là cả một chặng đường gắn bó lâu dài với võ thuật điện ảnh Trung Hoa. Bà có một sức ảnh hưởng lớn đối với thế hệ diễn viên võ thuật sau này. Sự cống hiến nhiệt thành cùng sự hồn hậu của “Hồng Ma Ma” là tấm gương cho nhiều thế hệ tiếp nối.

Tiễn Tự Anh sinh năm 1909, mất năm 2007, hưởng thọ 99 tuổi.

Tiểu Phương

Bài liên quan:

1. Võ sư Hoàng Phi Hồng trong điện ảnh Trung Quốc
2. Chân Tử Đan – ngôi sao võ thuật số 1 Trung Quốc
3. Đạo diễn kiêm ngôi sao võ thuật Hồng Kim Bảo
4. Nữ diễn viên vô địch quyền anh Hàn Quốc
5. Ngôi sao điện ảnh Tony Jaa: Niềm tự hào của võ thuật Thái!
6. Bốn ngôi sao trong làng phim võ thuật Trung Hoa
7. Sao Hồng Kông – Trung Quốc hội tụ trong Tân Thiếu Lâm Tự
8. Toàn cảnh vụ tự sát của nữ diễn viên Hàn Quốc Jang Ja Yeon
9. ‘Đại dị nhân’ Trung Quốc biểu diễn ở Hà Nội
10. 10 bộ phim võ thuật châu Á hay nhất mọi thời đại
11. Những niềm tự hào của tinh hoa võ học Trung Quốc
12. Nữ diễn viên xinh đẹp Lý Băng Băng trở thành… boxer?
13. ‘Vua Kungfu’ – cuộc trình diễn võ thuật đỉnh cao
14. Võ thuật cổ Trung Hoa giữa lòng Sài Gòn – Chợ Lớn