Hiệp khí đạo: Misogi là gì?

Tiếng trống bập bùng đánh thức chúng tôi dậy. Trời vừa hưng hửng rạng đông, chúng tôi, sáu người đã chen chân bước vào gian phòng tập luyện rộng 6 x 12 thước để bắt đầu ba ngày khổ luyện thể xác lẫn tinh thần.

Tôi là một môn sinh Hiệp khí đạo (Aikido), người Hawaii, tình nguyện đến thủ đô Đông Kinh (Nhật Bản) để học hỏi tinh hoa Hiệp khí đạo, đồng thời có dịp khổ luyện môn Misogi. Nhìn lại những từng trải đau đớn đến bàng hoàng của môn khổ luyện nhằm tập cho con người đức tính tự thắng, phải nói là tôi đã học được những bài học vô cùng quý giá – những bài học tìm về nội tâm của chính mình mà tôi không bao giờ quên được.

Tôi là người ngoại quốc duy nhất trong số sáu tân khóa sinh đã đến Đông Kinh vào ngày hôm trước để tham dự một cuộc thuyết trình về môn Misogi, trong một lớp học được hội Ichiku Kai bảo trợ. Hội Ichiku Kai có nghĩa là một hiệp hội hay một câu lạc bộ họp định kỳ vào ngày 19 mỗi tháng. Hội thiết lập tại Kitama gun, Kirumemachi ở thủ đô Nhật Bản.

Khi ở Hawaii, tôi đã được giáo sư Koichi Tohei, đệ thập đẳng huyền đai Hiệp khí đạo, võ sư trưởng tại Tổng hành dinh Hiệp khí đạo Thế giới cùng huấn luyện viên Akira Tohei khuyến khích theo học Misogi. Nếu không có sự khuyến khích của những người bạn đó, chắc tôi không sao kham nổi ba ngày cực hình đang chờ đợi tôi bước vào thử lửa. Chuyến đi Đông Kinh của tôi được các đạo đường Hiệp khí đạo ở Honoluluvà hội Hiệp khí đạo Hawaii bảo trợ. Trong các lần viếng thăm Hawaii, giáo sư Koichi Tohei thường nói về Misogi khiến lòng tôi náo nức không ít.

Niềm háo hức đó đã được giải đáp ngay tại buổi học sáng ngày khai khóa. Chúng tôi không được phép đánh răng. Tuy nhiên, chúng tôi được phép chà răng bằng muối sau buổi học đầu tiên.

Chỉnh tề trong bộ võ y Hiệp khí đạo, sáu người chúng tôi ngồi xuống theo đúng nghi lễ Đông phương. Cách chúng tôi vài tấc là bàn thờ trần thiết theo lễ nghi Thần đạo kê trên tường. An tọa giữa chúng tôi và bàn thờ là vị đạo sư Hino, người đã thuyết trình cho chúng tôi nghe vào ngày hôm trước, và giờ đây đóng vai trò chỉ huy khóa huấn luyện. Đối diện với đạo sư là hai viên phụ tá chỉ huy ngồi phía tay trái.

Ba vị chỉ huy đó có trách nhiệm giữ nhịp phách bằng các trái chuông suza màu xanh lục, làm bằng một nguyên liệu nhẹ giống như thiếc. Mỗi khi các đạo sư lắc chuông xuống, các trái chuông bằng sắt bên trong lại vang lên nhịp nhàng theo điệu phách. Nhịp phách do vị đạo sư ngồi bên phải xướng lên, và hai vị phụ tá ngồi bên trái phụ họa. Khi các tiếng chuông hòa nhịp, tất cả chúng tôi đều phải hét lớn “Toho kami, Emi tame” và cứ lặp đi lặp lại điệp khúc đó cho đến khi nghi lễ đó kết thúc.

Võ sư đệ ngũ đẳng Sadao Soshioka 

Vây tròn quanh chúng tôi là chín kẻ “quấy rầy”, họ là những khóa sinh đã tốt nghiệp khóa huấn nhục này. Tôi những tưởng họ sẽ không động đến chúng tôi nếu chúng tôi không tỏ ra đãng trí. Nhưng tôi đã lầm to.

Vì ngay khi nghi lễ bắt đầu, họ đá đánh liên hồi trên lưng chúng tôi. Tôi không biết việc gì xảy ra nên quay lại phản đối. Thế là tôi đã phạm lỗi. Tôi liền bị đánh tới tấp dữ dội hơn nữa. Tôi càng phản kháng bao nhiêu càng bị họ đánh tàn tệ bấy nhiêu. Tôi đùng đùng nổi giận. Vì các kẻ “quấy rầy” đó là đàn em của tôi về môn Hiệp khí đạo nên tôi dọa sẽ quật họ ngã trên thảm tập. Đã có lúc tôi toan quật họ ngay lúc đó, nhưng lương tâm tôi không cho phép, bởi chính tôi đã yêu cầu được tham dự khóa huấn luyện cơ mà.

Thế là tôi nghiến răng chịu đau. Da thịt tôi đau như dần, và điệp khúc cứ phải xướng lên bất tận khiến giọng tôi khản lại. Sau đó là mười lăm phút nghỉ. Sự căng thẳng nguôi ngoai đôi phần. Sáu người chúng tôi khập khiễng trở về phòng nghỉ ngơi. Quy luật không cho phép chúng tôi nằm hay nói chuyện trong giờ nghỉ. Tuy nhiên, vì quá nóng giận nên tôi bất chấp quy luật ấy ngay ngày học đầu tiên và tiếng tôi đã cất lên phá tan sự yên lặng: “Tại sao họ lại đánh chúng ta? Tôi đã cố gắng hết sức cơ mà? Tại sao lại thế được?”. Các bạn đồng khóa không ai nói một lời nào.

Những giây phút nghỉ ngơi thật đúng là ân sủng của trời, nhưng nào có được bao lâu. Hết hạn nghỉ, vị đạo sư lại đến gọi chúng tôi vào buổi học kế tiếp. Sau mỗi nghi lễ ấy, tôi mệt mỏi quá mức cho đến nỗi cứ đến phút nghỉ là tôi gục xuống ngủ, và chỉ thức dậy khi cánh cửa phòng xịch mở…

Trong suốt các nghi lễ đó, vẫn luôn luôn diễn ra cảnh đánh đập và xướng kinh đều đặn. Thần trí tôi buốt nhói nên cứ nhảy hết từ tư tưởng này sang ý nghĩ khác. Thật khó mà nghe được nhịp chuông vì tiếng hét lớn quá làm lấp cả, nhưng cứ tiếp tục như thế mãi, thính giác tôi đâm ra bén nhạy hơn.

Tuy nhiên, tôi cứ nghĩ vớ vẩn, giọng xướng của tôi đâm ngập ngừng sai nhịp, và các kẻ trừng trị liền đánh tôi thật mạnh và nhại điệu bộ của tôi. Trong phòng nghỉ, người ta trao cho mỗi chúng tôi một tách uống trà và một cái ấm. Chúng tôi hí hửng những tưởng thế nào cũng được uống trà, ai ngờ khám phá ra chỉ toàn là nước bùn mà thôi, thế mà uống vẫn thấy ngon như thường, vì dù sao nó vẫn có tác dụng đến dạ dày chúng tôi phần nào, sau những bữa ăn kinh khủng mà họ đã dọn cho chúng tôi trong ba ngày khổ hình ấy. Thức ăn chỉ là cơm lúa mạch nấu sượng ngắt và bốn rẻo củ cải teo tóp. Sau này người ta mới nói cho chúng tôi biết là mấy củ cải đó đã tồn kho lâu đời quá nên chẳng còn bán được cho ma nào hết!

Chúng tôi không được phép tắm, khi ngủ cũng không phải mặc nguyên quần áo tập. Lúc đó vào cuối tháng ba, đang mùa tuyết giá tại Đông Kinh, sáu người chúng tôi phải co quắp trong tấm chăn mỏng dính để giữ hơi ấm trong những đêm lạnh như cắt. Lưng tôi đau nhừ, các dây thần kinh tê dại. Nhưng sự mệt mỏi và cái lạnh đã khiến tôi quên đi nỗi đau đớn, cho đến khi tiếng trống đổ dồn báo hiệu một ngày cực hình nữa bắt đầu.

Vào ngày thứ hai, tôi không còn lý tới mấy kẻ quấy rầy nữa mà quay về giận chính mình.

Vị đạo sư chủ huy còn bày ra một trò tai ác tinh tế nữa. Ông ta đốt một cây nhang, cho nó cháy suốt buổi học. Trong một phút chia trí, tôi nhận thấy phải mất một tiếng đồng hồ cây nhang ấy mới tàn lụi. Ở những buổi học đầu, tôi nhận thấy khi cây nhang tắt là buổi học chấm dứt. Vì vậy, tôi có thể nhìn cây nhang cháy và tính thì giờ được.

Nhưng như muốn khiến chúng tôi thêm ngậm đắng nuốt cay, thỉnh thoảng vị đạo sư cứ tiếp tục nhịp phách dù cây nhang đã tàn rụi. Điều này làm tôi phẫn nộ và tôi muốn la lên: “Ủa cây nhang đã tàn hết rồi, lẽ ra chúng tôi phải được nghỉ ngơi chứ?”

Đến lúc này, giác quan của tôi trở nên bén nhạy cho đến nỗi khi đang ngủ ngồi trong giờ nghỉ vì quá mệt mỏi, tôi vẫn nghe được tiếng chân vị đạo sư đi xuống hành lang, trước khi ông ấy mở cửa phòng của chúng tôi. Một lần kia, tôi kinh hoàng nghĩ đến việc vị đạo sư có thể bắt quả tang tôi đang ngủ gục, nên khi cửa xịch mở và ông xuất hiện, tôi thật tưởng mình đã thấy chính ác quỷ không bằng.

Đến giờ cơm trưa, người ta phát cho chúng tôi mấy muỗng bằng nhựa. Tôi hơi ngạc nhiên không biết dùng để làm gì. Nhưng rồi tôi hiểu ngay: có đường trắng ở đáy tách trà, và muỗng đó dùng để khuấy đường.

Chất ngọt là một biến chuyển thật kỳ thú, nên trong những phút nghỉ sau đó tôi khuấy cẩn thận không cho đường tan nhiều, sợ sẽ không còn để uống ở đợt nghỉ sau đó.

Việc đánh đập, quấy rầy vẫn tiếp diễn suốt ngày thứ hai. Có lúc tôi toan đứng dậy chào thua, nhưng tôi nhớ lại lời dạy trong Hiệp khí đạo: “Hãy bắt phục bản ngã phải trục cái ý tưởng đó ra khỏi tâm trí ta”.

Soshioka với người sáng lập, O-Sensei tại Nhật Bản năm 1967.

Vào ngày thứ ba, một đồng bạn của tôi chịu hết nổi. Anh đã ngã gục. Người anh hốc hác và tấm thân tiều tụy, ốm yếu của anh không còn kham nổi những hình phạt đó nữa. Lưng anh bầm tím vì những cơn đòn vô hồi kỳ trận.. Lẽ ra chính tôi cũng đã ngã gục như anh, nhưng nhờ trận đòn tôi được lãnh không đến nỗi trầm trọng như của anh, mặc dù cũng đã đủ cho thân tôi nát nhừ… Giờ đây, không phải chỉ có một kẻ đánh tôi, cả ba người cùng ra đòn một lúc. Trong khi một kẻ đấm trên lưng thì hai người kia thọc vào hai bên hông tôi. Rồi một người thứ tư đánh như mưa bão vào trong thái dương tôi.

Lần đầu tiên trong đời tôi chợt nhận ra mình đang cầu nguyện: “Lạy trời, xin giúp tôi, xin giúp tôi!”. Tôi cứ thầm nguyện như thế trong khi miệng vẫn xướng lên điệp khúc đủ với một sinh linh mới mẻ: “Kami, Emi Tame! Toho Kami, Emi Tame!”. Đã đến lúc tôi quên đi được niềm đau đớn. Thái độ đối xử với các người hành hạ tôi cũng đã thay đổi. Tôi tự nhủ: “Họ cứ việc đối xử với tôi tùy thích”.

Chính giờ phút đó, tôi chợt nhận thấy tiếng xướng của tôi đã hòa điệu với nhịp chuông suza. Giờ đây, tôi hăng hái xướng lên bất tuyệt mặc cho năm kẻ hành hạ tôi vẫn đánh đấm liên hồi. Niềm đau đớn đã thoạt biến nên nỗi vui mừng, hả dạ! Tôi trở nên phấn khởi và cảm thấy dễ chịu trong suốt ngày hôm đó.

Rốt cuộc, ngày thứ ba kết thúc. Chúng tôi, năm người còn sót lại được các hội viên của hội Ichiku Kai khoản đãi một bữa tiệc mãn khóa. Các dãy bàn đầy ắp thức ăn ngon lành và bắt mắt. Các người đỡ đầu cho khóa sinh lên đọc diễn văn chứng nhận cho sự thành công của chúng tôi. Đích thân giáo sư Koichi Tohei ngỏ lời thay cho tôi. Ông cho hội biết tôi là người nước ngoài đầu tiên tốt nghiệp khóa huấn nhục đầy thử thách này.

Vị đỡ đầu cho người bạn đồng song đã bị loại vì không theo trọn được khóa học 72 tiếng đồng hồ của niềm đau thương và nỗi thống khổ này đã đứng lên ngỏ lời tạ lỗi.

Mặc dù các thức ăn rất ngon lành nhưng tôi đã tiết chế được tánh phàm ăn ngày trước, sau khi đã vượt qua được ba ngày thử thách cam go đó. Tôi có trao đổi kinh nghiệm này với các bạn cùng tốt nghiệp, và được biết chính họ cũng có những phản ứng tương tự. Chúng tôi chỉ ăn rất ít nhưng cũng thấy thật phỉ dạ.

Ngày thứ tư là một ngày đầy hoan hỉ. Tiếng trống vẫn như thường lệ gọi chúng tôi thức giấc, nhưng những kẻ quấy rầy đã biến mất. Chúng tôi được phát chuông và tham dự một buổi học dài mười lăm phút. Tại Hawaii, tôi đã tập rung chuông suza này trong bốn năm trời, nhưng giờ đây, khả năng ước định thời gian của tôi trở nên chính xác, tinh tế hơn nhiều lắm. Suốt ngày hôm đó, chúng tôi luyện tập tính khiêm cung. Người ta sai chúng tôi làm những việc tầm thường như chùi rửa nhà cầu và rửa chén bát cho thật sạch bong.

Ngày nay, hồi tưởng lại chuỗi thời gian tháng ba năm đó, tôi lại nhận thức rằng ngay cả những việc đơn giản cũng có tầm quan trọng thực sự. Chúng ta thường coi nhiều sự việc như là điều tất nhiên mà ít khi chịu xét đoán giá trị của chúng. Trước khi trải qua khóa học về Misogi, tôi chỉ coi trọng những gì đẹp đẽ, nhưng ngày nay, tôi nhận biết rằng chỉ đến những sự vật chúng ta cho là xấu cũng rất quan trọng như thường. Chúng vẫn có ích cho những mục đích nào đó, và chúng ta phải coi trọng chúng.

Tôi biết được rằng nuôi nấng những tình cảm phẫn nộ đối với tha nhân là có ác tâm. Khi những kẻ “quấy rầy” đánh đập tôi, tôi thề sẽ quật ngã họ tại võ đường để rửa hận. Nhưng sau khi khóa học đã bồi dưỡng cho tôi đức tính tự thắng, niềm cay đắng trong tôi đã tan biến và tôi lại đâm phẫn nộ với chính bản ngã mình.

Lần hồi, sự phẫn nộ và oán ghét đã nhường chỗ cho niềm cảm thông và sự yêu thương nhân loại. Tôi cảm thấy tự nơi sâu thẳm của bản ngã mình, gánh nặng đã rời khỏi, và xuyên qua những cực hình và thể xác lẫn tinh thần, như thể linh hồn tôi đã được phiếu thắng và tôi đã được “sanh lại”.

Nguyên Chi

(Câu chuyện tự thuật của võ sư đệ ngũ đẳng SADAO SOSHIOKA)

Bài liên quan